Fiscaal voordelig uw bedrijf overlaten zonder ruzie
1. De bedrijfsschenking- juridische grondslag
Door de sinds 1 juli 2003 ingevoerde bedrijfsschenking beschikt men in Vlaanderen over de mogelijkheid om reeds voor het overlijden zijn handelszaak of vennootschap fiscaal voordelig over te dragen aan zijn kinderen of andere personen. Zowel in Vlaanderen als in Brussel en Wallonië kunt u genieten van verlaagde schenkingstarieven.
Om te kunnen genieten van deze voordelige schenking in het Vlaamse Gewest dient men blijvend aan een aantal toepassingsvoorwaarden te voldoen, die netje staan opgesomd in de wet (tussenkomst notaris, minstens 50% aandelen bezitten, bedrijfsactiviteit 5 jaar verderzetten,...).
2. Bedrijfsschenking-Voordelen
De schenking met toepassing van het verlaagde tarief is niet onderworpen aan voorwaarden in verband met de relatie tussen schenker en begunstigde. Dit betekent dat men ook zijn bedrijf aan een derde zou kunnen schenken - tegen het verlaagde tarief van 2%. Dat is een belangrijk voordeel: ‘normale’ schenkingen aan derden zijn immers onderworpen aan schenkingsrechten die tot 80% kunnen oplopen!
De schenking van een bedrijf bij toepassing van het verlaagde tarief heeft een bijzonder gevolg inzake het tijdstip van de waardering van uw bedrijf. Bij een gewone schenking zal men rekenen met de waarde die de aandelen hebben op het ogenblik van het overlijden van de erflater. Dat kan bijzonder onprettig zijn voor de begunstigde: als de aandelen immers dankzij zijn eigen inspanningen na de schenking meer waard geworden zijn, zal die meerwaarde mee ingebracht worden in de berekening van de fictieve massa bij overlijden van de schenker.
Indien gebruik gemaakt wordt van een schenking tegen het verlaagde tarief, zal de waarde van de aandelen namelijk bepaald worden op datum van de schenking en niet op datum van het overlijden. Een hele geruststelling voor de begunstigde dus, zodat zijn eigen inspanningen tijdens de jaren dat zijn ouders nog leefden, niet zomaar afgestraft worden.
3. Techniek dubbele akte
Een andere manier om de waarde van uw bedrijf vast te klikken op moment van schenking, is de techniek van de dubbele akte. Met de eerste akte schenkt u een gelijk deel aan al uw kinderen (zowel aan de actieve als niet-actieve). Met de tweede akte treden uw kinderen uit onverdeeldheid. Uw opvolger in het bedrijf koopt dan de andere kinderen uit. Dit laatste dient dan te gebeuren tegen een marktconforme prijs, om latere discussies te voorkomen. Het enige nadeel van een overdracht via dubbele akte is dat alle kinderen in de schenking moeten worden betrokken, en dat ze allemaal akkoord moeten gaan met de verdeling.
4. Combinatie techniek dubbele akte en bedrijfsschenking: concreet voorbeeld
De techniek van de dubbele akte en bedrijfsschenking kan zonder problemen gecombineerd worden.
Stel dat er twee kinderen zijn, waaraan u uw bedrijf wil overlaten: Milan en Mathis. Mathis is actief in de zaak en wil die kost wat kost verder zetten. Milan heeft hier echter geen interesse in en heeft beslist andere wegen te bewandelen. Om alle latere problemen in verband met waardering van de zaak op moment van overlijden van de ouders te vermijden, schenken zij de zaak in eerste instantie aan zowel Milan als Mathis tegelijk, in onverdeeldheid, ieder voor de helft.
Indien we aan de voormelde voorwaarden van de bedrijfsschenking voldoen, kan het schenkingstarief van 3% naar 2% gereduceerd worden. Milan en Mathis krijgen beiden hetzelfde zodat er geen sprake is van benadeling. Vervolgens treden beide kinderen uit onverdeeldheid.
Milan zal zijn onverdeelde helft aan zijn broer Mathis afstaan. Mathis wordt zo alleeneigenaar van de zaak maar moet wel een marktconforme prijs betalen aan Milan, die gelijk is aan de helft van de waarde van de zaak. Ook voor deze betaling kan nog een familiale regeling worden uitgewerkt of kan Mathis een krediet bij de bank bekomen. Een latere discussie wordt ook hier vermeden.
Een uitgebreidere versie van dit artikel werd tevens gepubliceerd in Professioneel Vermogensadvies.
Geschreven op 26-10-2009
| Categorie: Juridisch